Topniejący śnieg zachęcił nas do sprawdzenia stanu Bytomki w rejonie jej ujścia do Kłodnicy. W tym celu odwiedziliśmy gliwicką dzielnicę Sośnica. Jak się okazuje dopływ naszej rzeki o tej porze roku wydaje się niewiele mniejszy od samej Kłodnicy.

Spienione wody Bytomki na niektórych odcinkach potwierdzały, że nie jest to leniwy strumyk znany nam z górnego biegu w Bytomiu. Jedynie czystość wody zdradzała pewne podobieństwa, choć można było odnieść wrażenie, że stężenie zanieczyszczeń było mniejsze, a woda odrobinę klarowniejsza.

Wizytę rozpoczęliśmy przy samym ujściu w rejonie ulicy Kujawskiej . Wśród łąk i podmokłych terenów wody Bytomki mieszają się tu z Kłodnicą. Okolica obfituje też w obiekty przemysłowe. W pobliżu znajdują się zabudowania Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej oraz charakterystyczny napowietrzny taśmociąg łączący kopalnię KWK Sośnica-Makoszowy z kotłownią PEC-u. Nieopodal miał powstać oczyszczający zbiornik przepływowy w ramach zakończonego programu Przyjazna Kłodnica.

Ujście Bytomki do Kłodnicy. Widok z mostu pieszego.

Kłodnica - relikty drewnianego pomostu. Widok z mostu pieszego.

Przechodzimy przez most pieszy przez Kłodnicę i kierujemy się w kierunku północnym. Bytomkę pozostawiamy chwilowo z prawej strony z uwagi na utrudniony dostęp.

Szlak wzdłuż napowietrznego taśmociągu węglowego.

Wzdłuż taśmociągu napowietrznego docieramy do ulicy Odrowążów i odbijamy w prawo. Dochodzimy do Bytomki, gdzie znajduje się most drogowy i obok pieszy. Miejsce ma specyficzny urok kojarzący się z obiektem hydrotechnicznym i momentami można odnieść wrażenie, że to jakiś jaz lub nawet śluza. Niestety niedostateczna dbałość o detale (korozja balustrad, śmieci, zanieczyszczenie rzeki) sprawia, że człowiek przechodzi tu raczej obojętnie. W pobliżu widać budowany wiadukt autostrady A1.

Most i kładka piesza przy ulicy Odrowążów.

Most i kładka piesza przy ulicy Odrowążów.

Przechodzimy przez jezdnię i podążamy boczną drogą w górę Bytomki. Początkowo utwardzona przechodzi w koszmarne o tej porze roku błoto. Po drodze zwracamy uwagę na lokalny biznes. Z myjniami nad Bytomką spotkaliśmy się już wcześniej. Czy to przypadek?

Reklamy lokalnego biznesu.

Zejście do wylotu rury prawdopodobnie należącej do PEC.

Wylot przy schodach technicznych.

Bytomka w rejonie gliwickiego PEC-u.

Lokalny biznes z branży samochodowej.

Gliwicki PEC i jego nieciekawe sąsiedztwo od strony Bytomki.

Kładka piesza przerzucona przez rzekę. Na drugim brzegu jedyne gospodarstwo w okolicy.

Wylot rury przy małej kładce.

Bytomka i widoczne na drugim brzegu małe gospodarstwo. Podobno były tu kiedyś konie.

Postępujące prace przy autostradzie A1. Po drugiej stronie Bytomki widoczny potężny mur oporowy w budowie.

Ciekawszy odcinek krajobrazowy. W tle charakterystyczny most kolejowy.

Wszechobecne dzikie wysypiska śmieci.

"Dzika" Bytomka.

U podnóża mostu kolejowego. Widoczne dwa wloty odprowadzające wody nieznanego pochodzenia.

Teren pod mostem stał się miejscem darmowego składowania odpadów.

Potencjalny szlak pieszo-rowerowy pod pierwszym przęsłem mostu. Już dziś trudno tu przejść, a śmieci wciąż przybywa.

Pod drugim przęsłem mostu płynie Bytomka.

Kompleks mostów kolejowych nad Bytomką. Rejon o niezaprzeczalnych walorach krajobrazowych.

Teren brzegowy zagrodzony przez zakład przemysłowy w rejonie ulicy Towarowej.

Zlikwidowana linia kolejowa na moście daje dodatkową możliwość stworzenia ciągu pieszo-rowerowego.

Przechodzimy kolejno pod zespołem mostów kolejowych m.in. relacji Zabrze-Gliwice. Posiadają one po dwa przęsła, z czego pod jednym znajduje się droga gruntowa, pod drugim koryto rzeki.  Niepokojące jest zjawisko składowania pod mostem odpadów. Poza samym zanieczyszczaniem środowiska jest to utrudnianie lokalnej komunikacji pieszej i rowerowej.

Widać ogromny potencjał tego miejsca – infrastruktura jest tu praktycznie gotowa, nie tak jak np. w Bytomiu, gdzie drogę wzdłuż rzeki należy wybudować od początku. Dodatkowym atutem są nieczynne (zlikwidowane) linie kolejowe na niektórych mostach, co pozwala stworzyć dodatkowe połączenia dla rowerzystów i pieszych.

Wielkie dzięki dla Grzegorza za oprowadzenie po sośnickim odcinku Bytomki.

Nasza organizacja realizująca formę społecznej obserwacji Bytomki od dłuższego czasu była zaniepokojona ściekami wprowadzanymi do rzeki przy samym źródle. Dzięki przeprowadzonemu dochodzeniu okazało się, że przyczyną zanieczyszczeń jest awaria pompowni ścieków w bytomskiej dzielnicy Karb.

Bytom Karb. Rejon wiaduktu drogowego przy ul. Wrocławskiej. Tu zlokalizowane jest formalne źródło Bytomki. Właściwie znajdują się tu dwa wyloty rurowe – z kolektora wód deszczowych oraz wód dołowych kopalni Bobrek-Centrum. Podczas gdy wody kopalniane wyglądają na klarowne, to poważne zastrzeżenia budzi jakość wody wypływającej z kanalizacji deszczowej i to niezależnie od pory suchej czy deszczowej. Postanowiliśmy sprawdzić co się tutaj dzieje.

O rejonie źródła w dzielnicy Karb pisaliśmy już wielokrotnie. Zaniepokoił nas fakt, że z wylotu kanalizacji deszczowej od dłuższego czasu wpływają do rzeki ścieki. Jak walczyć o poprawienie jakości wody, gdy zanieczyszczenia występują już u źródła?

Pod koniec listopada 2009 r. wystosowaliśmy list do Bytomskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. (BPK) z zapytaniem o sytuację w przedmiotowym rejonie. Spółka BPK zarządza infrastrukturą wodno-kanalizacyjną w Bytomiu. Na początku lutego 2010 r. otrzymaliśmy odpowiedź.

W korespondecji BPK informuje:

“…wystąpiła awaria pompowni ścieków przy ulicy Technicznej. Pompownia odbiera ścieki z części terenu Karbia. Ścieki są w większości wywożone wozami asenizacyjnymi do oczyszczalni ścieków. Pozostała część jest odprowadzana do kanalizacji deszczowej. Tym samym trafiają one do rzeki Bytomki.”

Dalej w piśmie czytamy, że o awarii poinformowano Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach oraz o konsekwencjach finansowych – Spółka z tego powodu ponosi dodatkowe opłaty za zrzut ścieków do rzeki.

Według BPK już pod koniec lutego zostanie wznowiona praca pompowni, a zakończenie wszystkich prac związanych z przebudową kanalizacji w rejonie ulic Konstytucji, Nowocelna w ramach jednego z zadań realizowanego projektu unijnego ”Poprawa gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Bytom” planowane jest do końca maja 2010 r. 

“W ramach tego zadania, istniejąca przepompownia ścieków ogólnospławnych zostanie dostosowana do tłoczenia ścieków deszczowych. Powstanie również nowa przepompownia, która będzie pompowała ścieki sanitarne do oczyszczalni ścieków Centralna.

Dzięki rozdziałowi ścieków ogólnospławnych na sanitarne i deszczowe możliwe jest zabudowanie separatora, dzięki któremu poprawi się jakość ścieków deszczowych trafiających do rzeki Bytomki z dzielnicy Karb.”

Nam pozostaje mieć nadzieje, że prace zakończą się w terminie i wkrótce jakość wody w górnej Bytomce znacząco się poprawi. Konsekwencją będzie nieznaczne zmniejszenie przepływu cieku, gdyż część wód obecnie trafiających do Bytomki zostanie przerzucona do innej zlewni (poprzez oczyszczalnię ”Centralna” woda trafi do Szarlejki).

Monitorujemy sprawę ścieków w Karbiu i będziemy informować o zmianach na naszym blogu.

Czy znacie rzekę w Bytomiu, w której żyją ryby, a w okolicy można spotkać czaple, czy piżmaki? My już znaleźliśmy to miejsce. Julka to rzadko obecnie używana nazwa cieku wpływającego do Bytomki. Jeden z jej dopływów naprawdę warto zobaczyć. Zapraszamy na wirtualną eksplorację do dzielnicy Bobrek.

Zostawiamy za sobą zabudowania, które zawsze automatycznie kojarzą nam się z tą dzielnicą Bytomia. Udajemy się w rejon, gdzie Bytom graniczy z Zabrzem i Rudą Śląską. Ul. Stara Cynkownia, przedłużenie ul. Konstytucji. Mijamy z prawej boisko sportowe przy osiedlu domków jednorodzinnych i ogródkach działkowych. W tym miejscu funkcjonowała w XIX w. huta cynku założona przez Karola Godulę. Ulica zakręca w prawo i widać już znak z nazwą Zabrze. W oddali Kuźnica Rudzka leżąca w granicach Rudy Śląskiej. Trójkąt trzech miast. W tym rejonie znajdują się dwa mosty – drogowy i tramwajowy. Dołem przepływa ciek, który obecnie kojarzony jest powszechnie z Rowem Miechowickim lub Potokiem Miechowickim. Podobno jeszcze w latach 70-tych XX wieku znajdowała się tu tabliczka opisująca ten ciek jako “Julka”. Nazwa ta funkcjonuje do dziś wśród miejscowej ludności. Prawdopodobnie jest ona związana z poprzednią nazwą Huty Bobrek – Julienhutte.

Mosty - tramwajowy i drogowy przy ul. Bytomskiej w Zabrzu.

Gdyby ruszyć w dół rzeki, dotarlibyśmy do Bytomki w okolicy mostu kolei piaskowej. Miejsce zostało opisane w naszej fotorelacji (część 5). Schodzimy ze skarpy i kierujemy się w górę cieku. Droga jest trudna, trzeba przedzierać się przez gęstą, dziką roślinność. Woda nie jest klarowna i nic nie wskazuje na znalezienie poszukiwanej czystej natury.

Wędrówka wzdłuż rzeki nie należy do łatwych. Teren jest gęsto zarośniety.

Woda nie należy do czystych, a dodatkowe śmieci niestety podkreślają obecną funkcję naszych rzek.

Z prawej strony w oddali widać skarpę, na której istniała kiedyś wspomniana cynkownia. W końcu tego odcinka dochodzimy do niewielkiego betonowego przepustu, po którym przechodzimy na drugi brzeg.

Betonowy przepust.

Po drugiej stronie przepustu widoczny dopływ innego cieku z lewej strony. Widać jak czysta woda miesza się z... szarą rzeczywistością.

Za przepustem odnajdujemy niewielki dopływ. Jego czyste wody wyraźnie mieszają się z mętną cieczą głównego nurtu płynącego od strony oczyszczalni ścieków w Bobrku.

To jest to, czego szukaliśmy – zdecydowanie widać dno i podobno latem można tu zauważyć pływające ryby! Takiego widoku po przebyciu wielu kilometrów wzdłuż Bytomki nie spodziewaliśmy się. Potraktujmy to jako prosty dowód, że w naszym regionie mogą istnieć czyste rzeki.

Dopływający ciek posiada wyjątkową klarowność.

Droga wiodąca wzdłuż cieku. W tle z prawej zarys "Kamiennej Hałdy".

Udajemy się utwardzoną drogą w górę naszego dopływu. Osiągamy niewielkie pagórki – są to hałdy zbudowane z kamienia, który przez lata działalności szybu Barbara przybywał tu z transportem piasku. Ten trafiał do podziemi w miejsce wybranego węgla, natomiast odpadowy kamień stworzył charakterystyczne w tym miejscu ukształtowanie terenu.

"Kamienna Hałda".

Przepływająca u podnóża hałdy rzeka tworzy razem z kamiennym podłożem niezwykle malowniczy widok przypominający krajobraz górski. Niezwykłość tego miejsca spowodowała, że zakiełkowała w nas nawet myśl utworzenia w tym rejonie w przyszłości użytku ekologicznego. Być może sprawa wymaga poważniejszej dyskusji.

Widok z "Kamiennej Hałdy". Rzeka sprawia wrażenie górskiego potoku.

Bytomski górski potok.

Ciek wypływa właściwie z hałdy. Podobno istniała tu kiedyś sztolnia wyprowadzająca wodę, ale na skutek działania złomiarzy uległa zawaleniu, przynajmniej w części wylotowej. Jako pozostałość tego podziemnego przepustu można zauważyć studzienki wychodzące na powierzchnię terenu. Przypuszczalnie woda pobierana jest ze stawu Barbary (widoczne na zdjęciu zasysanie wody).

Potok kończy się ślepo. Woda wypływa spod zwałowiska kamieni.

Jedna ze studzienek sztolni.

Udajemy się na chwilę w rejon dawnego szybu Barbara KWK Bobrek. Tu przyjeżdżały przez lata wagony wypełnione piaskiem, który wędrował do kopalni, by wypełnić wybrane pokłady węgla. Nie wiemy, czy szyb ten przypadkiem nie spełniał później funkcji szybu wodnego.

Tereny szybu Barbara KWK Bobrek.

Granica z Zabrzem. W oddali widoczny staw Barbara (Berwy).

Staw Barbara. Dawny punkt poboru wody.

Staw Barbara. Wlot wody do sztolni.

Staw Barbara. Widoczny budynek dawnej sortowni i późniejszej hali sportowej.

Widok z nasypu dawnej bocznicy kolejowej. W dole spieniona woda zasilająca staw Barbara.

Ten sam nasyp. Częściowe obsunięcie mas ziemi jest wynikiem działalności złomiarzy - przepust miał elementy stalowe.

Widok z nasypu kolejowego w kierunku stawu Barbara.

Widok z nasypu w kierunku zachodnim. Woda z tego zbiornika wpływa do stawu Barbara.

Mapa. Na czerwono oznaczono trasę wyprawy.

Podziękowania dla pana Romana R. za nieocenioną wiedzę przekazaną w trakcie wyprawy.

Impreza miała miejsce w sobotę o godzinie 16. Już parę minut wcześniej trudno było znaleźć wolne krzesło. Bytomskie Biuro Promocji Miasta przy rynku ledwo pomieściło zainteresowanych. Czyżby temat Bytomki budził takie zainteresowanie? Miejmy nadzieję, że tak. Niewątpliwie jednak przyciągnęły tu ludzi znane nazwiska twórców prezentowanej książki “Z biegiem Bytomki”.

Bytomskie Biuro Promocji Miasta zapełniło się zainteresowanymi naszą rzeką.

Po krótkim wstępie wygłoszonym przez prezydenta miasta, głos zabrali autorzy książki. Jako pierwszy pan Leonard Kłos wprowadził nas w klimat “zielonej” Bytomki, co zrozumiane dwuznacznie  wywołało na sali dyskretny chichot. W swoim wystąpieniu przeniósł nas na tereny doliny Bytomki, jej dopływów i tego, co można tam zobaczyć. Posługując się swoim charakterystycznym, plastycznym językiem budującym obrazy w naszej wyobraźni, stworzył świetną prezentację bez udziału wyrafinowanej techniki audio-video. Później przyszedł czas na wypowiedź pana Edwarda Wieczorka, który zapoznał słuchaczy z niektórymi szczegółami technicznymi wydawnictwa. Jak się okazuje materiał przeleżał na półce około 2 lat zanim podjęto ostateczną decyzję o jego wydaniu. Książka ukazała się dzięki sfinansowaniu ze środków gminy Bytom. Krótka wzmianka o grupie “rzeka.org” była dla nas miłym akcentem, tym bardziej, że dotychczas nie udało nam się poznać. Na zakończenie każdy z uczestników spotkania odebrał egzemplarz książki, a obdarzeni cierpliwością stania w długiej kolejce zdobyli autografy autorów.

Autorzy książki "Z biegiem Bytomki" - Leonard Kłos oraz Edward Wieczorek (z mikrofonem)

Już po części oficjalnej spotkania.

Co w takim razie dalej z Bytomką? Czy skończy się na opisanym spotkaniu towarzyskim? Podejrzewam, że podobne pytania przyjdą do głowy sceptykom. Kluczową rolą książki, o czym można przeczytać w jej wstępie, jest zmiana nastawienia ludzi do opisywanej rzeki, próba zauważenia czegoś poza negatywnym następstwem uprzemysłowienia. My jako organizacja pozarządowa w pełni się z tym zgadzamy. Taki powinien być pierwszy krok na drodze przywrócenia rzeki mieszkańcom i taki cel przyświeca naszemu blogowi. Być może uda nam się skonsolidować większą grupę ludzi zainteresowanych rzeką.

Jednym z poważniejszych problemów Bytomki jest powszechne utożsamianie jej wyłącznie ze ściekiem. Ta głęboko drzemiąca w naszych głowach świadomość utrudnia wysiłki ponownego zbliżenia się do rzeki. Mamy nadzieję, że wydawana właśnie książka ”Z biegiem Bytomki” autorstwa Leonarda Kłosa i Edwarda Wieczorka zmiękczy nasze twarde stanowisko.
Tworzy się korzystny klimat wokół zagadnienia Bytomki – rozpoczęły się inwestycje związane z rzeką, wciąż rośnie grupa ludzi zainteresowanych powrotem życia nad jej brzegi. Utrzymajmy ten wzmagający się ruch. Promocja książki odbędzie się 23 stycznia o godz. 16. w Biurze Promocji Miasta (Rynek 7). Namawiamy wszystkich zainteresowanych tematyką do uczestnictwa w imprezie.

Informujemy o kolejnym uciążliwym zrzucie ścieków w Bytomiu. Chodzi o rejon ul. Konstytucji w dzielnicy Bobrek na wysokości Przedszkola Miejskiego nr 33. Jakość wody wprowadzana do środowiska z opisanego kolektora budzi duże wątpliwości nawet bez specjalistycznych pomiarów. Kolor i zapach wody odstraszają potencjalnych spacerowiczów.

Jak trafić w opisywane miejsce? Oczywiście nie zachęcamy do wybierania się tam dla przyjemności. Idąc ul. Konstytucji w kierunku Zabrza, na wysokości ul. Michała Glinki schodzimy w lewo i kierujemy się wzdłuż budynków idąc równolegle do głównej ulicy.

Przy ostatnim budynku odbijamy w lewo idąc wzdłuż linii kolejowej. Dochodzimy do dwóch wolnostojących mniejszych budynków.

Na wysokości drugiego skręcamy w prawo. Jesteśmy na miejscu. Czy ktoś wie skąd pochodzą te ścieki? Zdjęcia poniżej mówią wiele na temat czystości wody, która trafia niedaleko stąd do Bytomki…

fot. W. Żyła

fot. W. Żyła

fot. W. Żyła

fot. W. Żyła

Miasto realizuje już od pewnego czasu wielki projekt finansowany ze środków unijnych pod nazwą “Poprawa gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Bytom”. W ramach przedsięwzięcia zajęto się również problemem wody deszczowej, która spływa do Bytomki z rejonów zurbanizowanych zabierając ze sobą nieczystości z ulic i podwórek. 

Zainstalowany separator nieczystości.

źródła:
- zdjęcia: strona internetowa Bytomskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. (www.bpk.pl)
- artykuł: Życie Bytomskie (26.10.2009)

Prezentujemy mapę Bytomki z głównymi punktami zrzutu nieczystości oraz składowiskami śmieci na terenie Bytomia. Chcielibyśmy uzupełniać informacje o podmiotach lub osobach odpowiedzialnych za stan rzeki w poszczególnych punktach/odcinkach wraz z danymi na temat zrzucanych substancji. To będzie wymagało czasu i zaangażowania wolontariuszy. Zapraszamy do współpracy.

Dzisiejsza eksploracja przebiegała wzdłuż Bytomki na terenie Rudy Śląskiej. Początek wyznaczył most przy ul. Piastowskiej.

Późne popołudnie, powroty z pracy zmotoryzowanych mieszkańców okolic. Ruch na spokojnej zazwyczaj Piastowskiej jest tak duży, że odechciewa się przejść na drugą stronę. Z wielką satysfakcją kierujemy się wydeptaną, tonącą w dzikiej zieleni ścieżką. Byle dalej od hałasu pojazdów… Idziemy jak zwykle w dół rzeki.

Most nad Bytomką przy ul. Piastowskiej w Rudzie Śląskiej.

Widok z mostu przy ul. Piastowskiej.

Na chwilę tracimy kontakt z rzeką. Wspinamy się na nasyp kolejowy wykorzystywany od lat 50-tych XX wieku przez kolej piaskową Przedsiębiorstwa Materiałów Podsadzkowych Przemysłu Węglowego. Po drugiej stronie nasypu wśród drzew zauważamy staw. Schodzimy na mały rekonesans. I tu zaskoczenie! W spokojnej tafli wody odbijają się zabudowania Rudzkiej Kuźnicy. Widok jest wyjątkowy! Nie dziwimy się wędkarzom spędzającym tam czas.

Staw Szkopka z widokiem na zabudowania Kuźnicy Rudzkiej.

Staw nosi lokalną nazwę Szkopka, woda w nim wygląda na czystą i oczywiście ”bierze” tam ryba. Krótka rozmowa z wędkarzami na temat Bytomki i dowiadujemy się, że Bytom to główny sprawca brudnej wody w rzece. Według wędkarzy może za 12 lat coś się zmieni…

Wracamy na nasyp kolei piaskowej i idziemy w kierunku zachodnim. Gdzieś po lewej stronie w dole, w gąszczu roślin płynie Bytomka.

Tory kolei piaskowej istniejącej od lat 50-tych XX wieku.

Napotykamy wreszcie ścieżkę wiodącą w kierunku rzeki. Schodzimy z nasypu podziwiając ciekawie uformowane grupy drzew z widocznym systemem korzeniowym. Ruda zaskakuje nas urokliwymi miejscami.

Zejście z nasypu kolei piaskowej. Można tu zobaczyć wyeksponowane korzenie drzew.

Bytomka wśród dzikiej zieleni w okolicy ul. Piastowskiej.

Kierujemy się wzdłuż cieku szerokim, wykoszonym odcinkiem drogi łączącym mijany wcześniej garaż. Z prawej wyłaniają się poprzemysłowe ruiny.

Poprzemysłowe ruiny nad Bytomką.

Dwukondygnacyjny budynek żelbetowo-ceglany wyłania się z zieleni. Większość stalowych nadproży okiennych stała się już łupem łowców złomu. Nieopodal, w pobliżu wspomnianego wcześniej nasypu kolejowego zauważamy dwa przyczółki, przypominające mostowe. Przypuszczalnie istniejący tu zakład mógł wykorzystywać kolej piaskową do zsypywania kruszywa. Co się tu dokładnie odbywało – przetwarzanie czy dalsza spedycja – na razie nie wiemy.

Jeden z dwóch przyczółków w pobliżu ruin poprzemysłowych.

Udajemy się w kierunku pobliskiego mostu przez rzekę i przechodzimy na drugi brzeg. Odtąd będziemy się trzymać lewej strony rzeki, czyli pozostaniemy w Rudzie Śląskiej. Tereny na drugim brzegu będą należały już do Zabrza.

Most nad Bytomką (ul. Potokowa). W głębi widoczne poprzemysłowe ruiny.

Droga prowadzi teraz wałem przeciwpowodziowym. Dzięki temu mamy ciągły kontakt z rzeką, a ponadto piękny widok na okolicę.

Bytomka wśród wałów przeciwpowodziowych. W głębi zabudowania przy ul. Potokowej.

Po stronie rudzkiej roztaczają się łąki, na których można nawet wypatrzyć pasące się krowy. W oddali jest dostrzegalna zabudowa dzielnicy Ruda.

Widok z wału przeciwpowodziowego w kierunku Rudy. Z lewej strony widoczna wieża kościoła św. Józefa.

Od czasu do czasu można usłyszeć charakterystyczny szum spowodowany niewielkim spiętrzeniem wody.

Niewielkie spiętrzenie wody na rzece.

Mimo bliskości rzeki dostęp jest dość ograniczony z uwagi na dziką roślinność szczelnie zarastającą oba brzegi. Momentami można odnieść wrażenie, że Bytomka to cieniutki strumyczek.

Gęsto zarośnięte brzegi utrudniają dojście do koryta rzeki o tej porze roku.

Przeszkoda w postaci połamanego drzewa. Widoczne śmieci zbierane przez zanurzone konary.

Leniwie płynąca Bytomka w malowniczym otoczeniu zieleni.

Zauważamy dużą zmienność otoczenia po drugiej stronie rzeki, czyli na terenach należących już do Zabrza. Dzika roślinność kolejno zamienia się w uporządkowany teren małej oczyszczalni ścieków, mały wybieg dla koni i ogródki działkowe.

Oczyszczalnia ścieków po drugiej stronie rzeki (Zabrze Biskupice).

Mały wybieg dla koni nad Bytomką.

Ogródki działkowe nad samą rzeką.

Bardzo interesujący jest przyległy zbiornik wodny. Ten odseparowany od rzeki wąskim przesmykiem wzmocnionym przez murki oporowe akwen spełniał pewnie jakąś funkcję w przeszłości. Być może było lub jest to ujęcie wody wykorzystywanej przez okoliczny zakład przemysłowy.

Po drugiej stronie rzeki (Zabrze) widoczny przyległy zbiornik wodny.

Większe spiętrzenie wody na Bytomce. Powstaje tu charakterystyczna piana świadcząca o zanieczyszczeniu wody.

Od opisanego wcześniej zbiornika wodnego przyległego do rzeki odchodzi odnoga, która włącza się ponownie do rzeki kilkadziesiąt metrów dalej.

Połączenie rozwidlonej rzeki. Piana wytworzona na wcześniejszym spiętrzeniu.

W końcu droga wiodąca wałem przeciwpowodziowym kończy się. Skręcamy w lewo i podążamy w górę utwardzoną drogą równolegle do nasypu. Dochodzimy do asfaltowej jezdni (ul. Trębacka) na granicy Rudy Śląskiej i Zabrza.

Przepust wodny w nasypie kolejowym.

Przechodzimy pod wiaduktem kolejowym i idziemy wzdłuż jezdni dochodząc do mostu nad Bytomką.

Wiadukt kolejowy na granicy Rudy Ślaskiej i Zabrza (ul. Trębacka).

Tu zdecydowanie zaczyna się Zabrze!

Widok Bytomki z mostu przy ul. Trębackiej w Zabrzu.

Niedaleko rzeki znajdujemy polankę, na której były widoczne jeszcze ślady kół jakiegoś pojazdu. Podążając tropem napotykamy jakże znajomy widok – dzikie wysypisko śmieci.

Dzikie wysypisko śmieci na łące w pobliżu rzeki.

Szkoda tak urokliwego miejsca na odpady. Niestety tego wielu ludzi zrozumieć nie może. Podziwiamy w świetle zachodzącego już słońca porośnięty dziko nasyp.

Zabrze Biskupice. Nasyp kolejowy w okolicy rzeki Bytomki i ul. Trębackiej.

Po drugiej stronie, patrząc pod słońce widoczna jest sylwetka kościoła w Biskupicach. Kończymy w tym miejscu naszą kolejną wyprawę rozpoznawczą zrealizowaną w głównej mierze na terenie Rudy Śląskiej. Teraz przyjdzie kolej na Zabrze. Odkrywanie Bytomki staje się coraz ciekawsze…

Łąka w rejonie rzeki Bytomki. Widoczna wieża kościoła Wniebowzięcia NMP w Biskupicach.